Valentine van der Lande bedacht een nieuwe manier van uitgeven: laat de lezers aandelen in een boek kopen. Tot haar eigen verrassing werd TenPages.com een succes.

Door: Vincent Andriessen
 

Ze had verwacht dat het eerste succes een paar maanden op zich zou laten wachten. Maar binnen vijf dagen na de lancering van haar site was het al raak. Ruim 140 mensen waren bereid in totaal 10.000 euro neer te tellen om een manuscript van een onbekende schrijver te ondersteunen op TenPages.com. ‘We waren aan het opstarten en de systemen waren eigenlijk nog helemaal niet ingericht op zoveel aanmeldingen’, zegt bedenker Valentine van der Lande (31).

TenPages.com is een website die gebruikmaakt van het principe van ‘crowdfunding’ om boeken uit te geven. Een schrijver plaatst het eerste deel van zijn manuscript online en bezoekers kunnen aandelen kopen voor 5 euro per stuk. Bij een investeringsbedrag van 10.000 euro wordt het boek daadwerkelijk uitgegeven en delen de aandeelhouders mee in de winst die met de verkoop wordt gemaakt. Bovendien komt hun naam achter in het boek te staan.

Zoeken naar investeerders
Van der Lande bedacht het concept eind 2008 tijdens een presentatie van de website Webook.com. Op die website kunnen auteurs en bezoekers samen aan een boek schrijven. ‘Zo ben ik op het idee gekomen om bezoekers een boek te laten beoordelen.’ In eerste instantie had Van der Lande bedacht om mensen te laten stemmen op de teksten die ingezonden werden. Maar dat bleek bij nader inzien te vrijblijvend. Daarom werd gekozen voor een betaalmodel. ‘Als mensen daadwerkelijk bereid zijn om geld in een titel te investeren, is de voorspellende waarde van het succes van het boek natuurlijk een stuk groter.’

TenPages.com neemt een deel van het werk over dat een uitgever normaal gesproken zou doen. ‘Ik heb vroeger bij een uitgever gewerkt en zag daar dat er veel manuscripten binnenkomen en dat er weinig tijd is om die allemaal goed door te nemen. Bovendien is het voor een uitgever lastig om in te schatten of er een markt is voor een bepaald werk. Wij doen de markttoets nu voor de uitgever.’ Van der Lande heeft het businessplan voor TenPages.com in haar vrije tijd geschreven, naast haar drukke baan bij de website Albumprinter.nl. Ook moest ze tussendoor op zoek naar investeerders. ‘Dat was een zware tijd. Ik had het erg druk op mijn werk, terwijl ik ook een eigen bedrijf probeerde te starten. Ik moest echt zo nu en dan mijn kiezen op elkaar zetten om door te gaan.’

Het startkapitaal werd gevonden bij de vier oprichters van internetadviesbureau Jungle Minds. Zelf investeerde ze ook in het bedrijf. Om welke bedragen het gaat, wil ze niet zeggen. ‘Het was genoeg om een persoon in te huren en de website te ontwikkelen en nu in de lucht te houden.’

Businessmodel zonder zekerheden
Naar eigen zeggen is het ondernemen haar ‘met de paplepel’ ingegoten. Haar vader is ondernemer in onder meer transportschroeven, en ook haar jongere broer heeft al twee bedrijven op zijn naam staan.

In het businessmodel van TenPages.com neemt de uitgever van het boek genoegen met minder inkomsten. Een deel van de verkoopopbrengsten vloeit immers terug naar de aandeelhouders en TenPages.com. ‘Maar de uitgever krijgt er ook wat voor terug. Er is in ieder geval een kans op succes omdat het boek door het publiek is verkozen. Daarnaast ontvangt de uitgever zo’n 9000 euro van het opgehaalde kapitaal.’ Met dat bedrag worden 2000 exemplaren van het boek gedrukt en wordt de promotie betaald. In feite is de uitgever daarmee voor een belangrijk deel uit zijn kosten.

Beperkt risico
De overige 1000 euro gaat naar de schrijver. Bovendien ontvangt deze een percentage van de verkoopopbrengsten van het boek. Het bedrijf van Van der Lande gaat pas verdienen als het eerste boek in de boekhandel ligt en een deel van de verkoopopbrengsten terugvloeit. ‘Tot dat moment kost het alleen maar geld, omdat de huur, website en de transacties voor de aandelen ook allemaal betaald moeten worden.’

De investeerders in de manuscripten lopen een beperkt risico. Als een manuscript na vier maanden niet aan zijn noodzakelijke investering is gekomen, wordt per aandeel 4 euro teruggestort. Met de ingehouden euro per aandeel worden volgens Van der Lande de kosten van de transacties gedekt.

Sterke partners
TenPages.com heeft een aantal sterke partners gevonden in de uitgeverijen De Arbeiderspers, The House of Books en Pearson en boekhandel Selexyz. De uitgevers hebben zich gecommitteerd aan het uitgeven van de titels die de grens van 10.000 euro bereiken, Selexyz zal de titels daarna extra promoten.

De partners zijn niet uitgenodigd om ook te participeren in TenPages.com. ‘Ik wilde niet met één uitgever in zee gaan’, legt Van der Lande uit. ‘We willen een onafhankelijk platform zijn waar iedereen aan mee kan doen. We zijn inmiddels ook al met andere uitgevers in gesprek.’

Hoewel de website op het speelveld van de traditionele uitgeverijen actief wordt, heeft Van der Lande weinig tegenwerking ervaren. ‘Feitelijk is er ook alleen maar overlap op een klein terrein, namelijk de selectie van de manuscripten. Het begeleiden, produceren en op de markt brengen wordt gewoon door de uitgever gedaan waarmee de schrijver een contract sluit.’

Geen plaats voor suikerooms
Het systeem lijkt op het eerste gezicht gevoelig voor fraude. Kan iedereen met een suikeroom voor 10.000 euro een contract bij de gerenommeerde uitgever De Arbeiderspers in de wacht slepen? Van der Lande lacht. ‘Dat is niet de bedoeling. Daarom kan iedereen maximaal 200 aandelen kopen en wordt een boek pas uitgegeven als er ten minste honderd verschillende aandeelhouders zijn.’

Volgens Van der Lande is er met de aandeelhouders geen duidelijke afspraak gemaakt over het moment waarop het bedrijf breakeven moet draaien. Wel wordt er gehoopt op ten minste tien manuscripten die in 2010 ‘volgestort’ worden