Je sociale netwerk koppelen aan kapitaalverzameling. De creatieve industrie en maatschappelijke organisaties doen het. En nu komen er ook steeds meer starters die het internet opgaan op zoek naar kleine investeringen van een groot aantal mensen.

Vorige week ging CrowdAboutNow van start, een crowdfundingplatform dat investeerders en ondernemers aan elkaar koppelt. 'Eigenlijk zijn we een soort uitgeklede bank', zegt Tom Vroemen (25), een van de acht twintigers die CrowdAboutNow oprichtten.

Crowdfunding is een financieringsvorm waarbij een grote groep individuen een klein bedrag investeert. Ondernemers kunnen zo aan het benodigde startkapitaal komen, zonder zeggenschap over hun bedrijfsvoering weg te geven. Want, anders dan bij de uitgifte van aandelen, krijgen de investeerders geen inspraak in het bedrijf. In Nederland werd crowdfunding vooral bekend van het gefailleerde en doorgestarte Sellaband en het succesvollere initiatief Tenpages.

Crowdfunding in de praktijk

Sellaband

Sellaband heeft crowdfunding in Nederland op de kaart gezet. De website maakt het artiesten mogelijk om digitaal aandeelhouders te vinden voor de productie van cd's. Het initiatief ging begin 2010 failliet omdat het, volgens oprichter Pim Betist, te duur bleek om cd's te maken en uit te geven. Bovendien was de kwaliteitsnorm voor artiesten te laag. Sellaband maakt een doorstart in Duitsland.

ABN Amro

Dialogues, de incubator van ABN Amro, doet onderzoek naar crowdfunding. Volgens een woordvoerder ziet de bank kansen om crowdfunding in te zetten bij de financiering van starters en groeibedrijven. Anders dan eerder dit jaar werd gemeld gaat het platform, dat Seeds moet gaan heten, dit jaar nog niet online. De grote mate vanjuridische complexiteit vertraagt een eventuele lancering.

TenPages

Op de website TenPages.com plaatsen schrijvers het eerste deel van hun manuscript online. Bezoekers kunnen aandelen kopen voor euro 5 per stuk. Bij een investeringsbedrag van euro 10.000 wordt het boek uitgegeven en delen de aandeelhouders mee in de winst die met de verkoop wordt gemaakt. TenPages won eerder deze maand de Accenture Innovation Award en wil komend jaar internationaal gaan uitbreiden.

Boober

Leensite Boober.nl werd in augustus vorig jaar failliet verklaard. De website startte in 2007 en fungeerde als intermediair tussen personen die geld wilden lenen en personen die bereid waren geld uit te lenen. De leensite werd kort na de start even stilgelegd. AFM en DNB wilden nagaan of de regelgeving voldoende werd nageleefd. Hoge bedrijfskosten en de terugloop van het aantal leningen deden Boober vermoedelijk de das om.
 

Vanaf 10 euro

'Wij bieden iedereen de mogelijkheid om te investeren in ideeën waarin zij geloven', zegt directeur Mark Laagewaard (25). 'We merken dat er behoefte is aan een manier waarop mensen zich kunnen committeren aan bedrijven die ze leuk vinden.' Op de CrowdAboutNow-website vinden bezoekers pitches van start-ups uit verschillende branches. Daarbij staat de investeringsvraag en het bedrag dat tot nu toe is opgehaald vermeld. Zo kun je vanaf euro 10 investeren in de mobiele espressobar van Independent Barrista, of in de boekhoudsystemen van Ficsus.

De ondernemers bepalen zelf de hoogte van het rendement en de datum waarop de lening wordt afgelost. Tussentijds is er geen exitmoment voor investeerders. Zo keert Ficsus, dat via CrowdAboutNow al euro 5000 ophaalde, eind 2011 een rendement van 20% uit. Een flink percentage, want de start-up gebruikt het platform vooral voor marketingdoeleinden. 'Het geld hebben we eigenlijk niet nodig', zegt Jeroen Hanekamp (25) van Ficsus. 'Via crowdfunding willen we mensen aan ons binden. Zij gaan ons aan klanten helpen.'

Haken en ogen

De ogenschijnlijke eenvoud van crowdfunding werkt misleidend. Er zitten veel haken en ogen aan het concept. Het oerwoud aan wet- en regelgeving rondom financiële stromen vormt misschien wel het grootste struikelblok voor veel initiatieven. Wanneer er rendement op investering wordt beloofd, gaan crowdfundinginitiatieven namelijk erg lijken op banken en beleggingsmaatschappijen. Daarmee zouden platforms zoals CrowdAboutNow vallen onder de Wet op het financieel toezicht, en in het bezit moeten zijn van vergunningen van de AFM en de Nederlandse Bank (DNB).

'We hebben een manier gevonden waarop we geen bankvergunning nodig hebben', zegt Vroemen. Zelf van het geld afblijven is de crux, stelt hij. De investeringen die via het platform lopen, worden dan ook verzameld in een aparte stichting. 'Kort door de bocht: we zijn geen bank of beleggingsmaatschappij omdat we het geld niet gebruiken om zelf te beleggen.'

Zonder vergunning

Het kostte de acht oprichters van CrowdAboutNow twee jaar tijd, en een flink deel van het prijzengeld - euro100.000 - van een stimuleringsfonds om de route door de wetgeving uit te stippelen. 'Om te voorkomen dat we later worden teruggefloten, hebben we ons concept voorgelegd aan de AFM.'

Een woordvoerder van de beurswaakhond bevestigt dat kredietbemiddelaars zonder vergunning mogen opereren, zolang er bemiddeld wordt tussen particulieren. Dat betekent dat investeerders op het platform niet meer dan honderd investeringen mogen doen, en er in totaal maximaal euro40.000 mogen investeren.

Risico's

Maar het verkrijgen, of vermijden, van bankvergunningen is niet het enige wat crowdfunding complex maakt als regulier financieringsmodel voor mkb-bedrijven. Door critici worden ook vraagtekens gezet bij het risico dat investeerders lopen. 'Het contact tussen investeerder en ondernemer wordt bij crowdfunding grotendeels overgeslagen', zegt seed capitalspecialist Nils de Witte. 'Dat terwijl goede begeleiding essentieel is voor het slagen van een onderneming, en dus voor het behalen van rendement.'

Voor de selectie en begeleiding van de ondernemers op hun platform is CrowdAbout Now afhankelijk van zijn partners, bestaande uit incubators en kennisinstellingen. Vroemen: 'Dat is om te voorkomen dat iedereen zomaar op ons platform kan komen.'

Inkomsten

Ook voor inkomsten zijn de jongens van CrowdAboutNow, die naast hun start-up allemaal een vaste baan hebben, voorlopig afhankelijk van hun zakelijke partners. Zij betalen een commissie voor de plaatsing van de aangedragen bedrijven. De ondernemers en investeerders betalen niets voor de dienst. 'We dekken voor hen geen risico's, dus we zouden het gênant vinden om geld te vragen van onze gebruikers', aldus Vroemen.

In 2011 verwacht het bedrijfje, dat iedere maand tussen de euro1000 en euro2000 aan kosten maakt, quitte te draaien. Uiteindelijk moet er geld worden verdiend door aanvullende diensten aan te bieden. Facebook en Google zijn daarbij voorbeelden voor de starters.

Vroemen en Laagewaard krijgen veel kritiek te verduren maar dat heeft volgens hen alleen maar geholpen het concept aan te scherpen. 'We zijn begonnen als bv'tje van opgeblazen verwachtingen en zijn vaak uitgejouwd. Nu worden we benaderd door partijen die samenwerking zoeken.'