TenPages.com
Nog geen TenPages account? Meld je aan
Columns:
- Februari (2)
- April (1)
- Mei (1)
- Juni (1)
- Juli (1)
- September (1)
- Oktober (1)
- November (1)
- December (1)
- Juli (1)
- Oktober (1)
Inspiratie:
column
Eerstelezersenthousiasme
Door Daan Stoffelsen8 april 2010, 13:02 uur
Het inzicht kwam zo’n zes jaar geleden. Ik volgde met ruim twintig anderen een week lang de masterclass fictie van de opleiding Redacteur/editor (UvA), onder de bezielende leiding van de toenmalige Querido-redacteur Anthony Mertens. De centrale opdracht was: bijt je vast in het manuscript van een roman, beoordeel de structuur, redigeer, haal de fouten eruit. Het was het eerste boek-in-wording dat ik onder ogen kreeg. Het boezemde me ontzag in – hier werd literatuur gemaakt – maar ik voelde me ook machtig – ik kon bijdragen aan die literatuur. Ik was een eerste lezer, met alle verantwoordelijkheden van dien, en dat gevoel bleek verslavend.
Ik heb weinig romans meer in die staat gelezen, maar wel, als recensent voor Recensieweb, veel zogenaamde zetproeven. Schrijver en uitgever zijn tevreden, hoogstens is er nog enige eindredactie nodig, maar dat is dan ook het laatste dat drukken en publicatie in de weg staat. Ik was nu absoluut niet meer de eerste lezer – een kring van meelezers rond de schrijver en bij de uitgeverij was me voorgegaan –, maar het gevoel te pionieren bleef. Het boek was nog niet in de wereld geweest, en, belangrijker: het staat nog even vrij van de wereld, je leest geen flaptekst, je hebt het omslag nog niet gezien. De wereld heeft het nog niet besmet, er zijn nog geen recensies en al helemaal geen optredens bij De Wereld Draait Door.
Het eerstelezersgevoel gaat verder, en strekt zich uit naar boeken die weliswaar een kaft en flaptekst hebben maar nog een verrassing in zich dragen, die nog niet ontdekt zijn door de lezende kudde terwijl er
vaak durf en schoonheid in te vinden is: debuten. Eind vorig jaar had ik dat met Daniël Rovers' eerste roman Elf. De uitgever was, hoe kan het ook anders, lyrisch. Ik moest het lezen. In de mail vond ik een bestand dat opgemaakt was in Courier, lettergrootte 10. Geen opsmuk, geen afleiding, gewoon een erg goed debuut, met elf geestige portretten van Brusselaren. Een 'wondermooi tableau-vivant met kleurrijke details' noemde ik het in mijn stuk, dat ik zowel bij Recensieweb als op Athenaeum.nl plaatste.
Ik besprak Elf na een verhitte discussie met de uitgever in kwestie. Hoe bestond het toch dat ik voor NRC Handelsblad wel eens boeken besprak die nog niet vertaald waren, die misschien nooit vertaald zouden worden? Omdat ze heel erg de moeite waard zijn, was mijn antwoord. The Ballad of Trenchmouth Taggart was een debuut, bij een onbekende uitgeverij, en werd opeens genomineerd voor de Amerikaanse National Book Critics Circle Award (winnaar: Bolaño's 2666). Ik werkte toen al als boekverkoper bij Athenaeum Boekhandel en stelde mijn collega voor om een exemplaar in huis te halen. We hebben het allebei gelezen en enthousiast besproken, hij bij De Avonden, ik in de krant. Ook als boekverkoper kun je je in de voorhoede bevinden.
Maar niemand anders pikte het op, het verkocht amper en het is ook niet vertaald. Misschien was dat omdat het zo ontzettend Amerikaans was, met een mijnwerker-outlaw in de hoofdrol in een rauwe versie van de Amerikaanse droom: hij bereikt veel, maar moet daarvoor meermalen van identiteit wisselen. Maar het was meer dan dat, het was ook een verhaal over verhalen
vertellen, dat, en ik citeer mezelf, 'tegelijk overtuigt en aan het twijfelen brengt, engageert en confronteert, je meeneemt in het avontuur en het relativeert'.
Inmiddels, een jaar verder, ben ik webboekverkoper bij hetzelfde bedrijf, verantwoordelijk voor het redactionele en commerciële reilen en zeilen van Athenaeum.nl. Ik zorg onder andere voor voorpublicaties op de website, en daarvoor zie ik vooral de zetbestanden van boeken van gevestigde auteurs, mensen bij wie de achternaam volstaat: 't Hart, Jongstra, Benali, Hooijer, Bourgonje, Otten. Auteurs die op naam verkopen.
Het gevoel is anders. Omdat het geen eerste boeken zijn? Omdat ik nu het netwerk van eerste lezers beter ken dat mij voor is gegaan? Omdat ik vast heb moeten stellen dat mijn uitgeschreven lof niet garandeert dat andere mensen mee gaan lezen? Helemaal weg is de verslaving niet, gelukkig, want het is een van de grote charmes van boeken bespreken en verkopen: eerstelezersenthousiasme.
En dat boek van zes jaar geleden? Het enthousiasme staat gelukkig niet per definitie een kritisch vermogen in de weg. We vonden het klassikaal maar niets, en het boek is een paar jaar in de kast verdwenen voordat het bij een andere uitgeverij werd uitgegeven - en niet werd opgepikt.
Daan Stoffelsen is webboekverkoper bij Athenaeum Boekhandel (Athenaeum.nl), oprichter van Recensieweb.nl, freelance recensent voor onder andere NRC Handelsblad en redacteur van De Revisor, waar zijn eerstelezersenthousiasme weer flink wordt aangewakkerd.
Waarom aandelen in een manuscript kopen?
- Je laat de schrijver van het manuscript zien dat je vertrouwen in hem of haar hebt.
- Als het manuscript alle aandelen verkoopt, wordt jouw (profiel) naam vermeld achterin het uitgegeven boek als 'ontdekker'.
- Als alle aandelen van een manuscript verkocht worden, ga je geld verdienen met de boekverkoop!
- Als het manuscript niet alle aandelen verkoopt, krijg je € 4,- per aandeel (80%) teruggestort op je account.
Hoeveel kun je verdienen met je aandelen?*
Minder dan 100 aandeelhouders
Stel een manuscript verkoopt 2.000 aandelen, maar niet verspreid over minstens 100 aandeelhouders. Wat dan? De verkoop van aandelen loopt in dat geval gewoon door. Tot er door 100 aandeelhouders aandelen gekocht zijn. Het extra geld dat is bijeengebracht, wordt dan uitgekeerd aan alle aandeelhouders. Voorbeeld: er worden uiteindelijk 2.180 aandelen verkocht. Dan wordt er 900 euro (180 * 5) naar rato aan de aandeelhouders uitgekeerd.
De opbrengst per aandeel op basis van de boekverkoop wordt dan wel minder. Want de 10% over de netto boekverkoopomzet wordt verdeeld over alle aandeelhouders, dus in dit voorbeeldgeval over 2.180 aandelen. Maar een voordeel bij een manuscript dat meer dan 2.000 aandelen verkoopt is natuurlijk wel dat het breder gedragen wordt. De kans op een verkoopsucces is dus groter!
